Κάθε χρόνο, με την πρώτη δυνατή βροχή του φθινοπώρου, τα τηλέφωνα χτυπούν με τον ίδιο τρόπο: «το φρεάτιο της αυλής ξεχείλισε», «μπήκαν νερά στη ράμπα του γκαράζ», «μυρίζει αποχέτευση από τη σχάρα». Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι το πρόβλημα το έφερε η βροχή. Στην πραγματικότητα, η βροχή απλώς το αποκάλυψε. Το φρεάτιο που ξεχειλίζει τον Νοέμβριο έχει συνήθως αρχίσει να κλείνει από τον Ιούνιο.
Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι είναι κάθε φρεάτιο του σπιτιού, τι συμβαίνει μέσα στο δίκτυο όταν πέφτουν τα πρώτα νερά, τι σημαίνει κάθε σύμπτωμα και γιατί στις περιοχές που δουλεύουμε καθημερινά, από τη Βάρη και τη Γλυφάδα ως την Αγία Παρασκευή και το Ζωγράφου, το ίδιο φαινόμενο εμφανίζεται με διαφορετικό τρόπο.
Τι είναι το φρεάτιο και γιατί ένα σπίτι έχει περισσότερα από ένα
Φρεάτιο είναι κάθε σημείο του δικτύου όπου το νερό συγκεντρώνεται, αλλάζει κατεύθυνση ή γίνεται προσβάσιμο για έλεγχο. Σε ένα συνηθισμένο ακίνητο στην Αττική υπάρχουν τρία είδη, και το καθένα ξεχειλίζει για άλλο λόγο:
- Φρεάτιο ομβρίων. Μαζεύει το νερό της βροχής από αυλές, βεράντες, ταράτσες και ράμπες γκαράζ, συνήθως με μια σχάρα από πάνω. Είναι το πρώτο που «δοκιμάζεται» στην πρώτη βροχή.
- Φρεάτιο ακαθάρτων (επίσκεψης). Βρίσκεται στη διαδρομή του σωλήνα που μεταφέρει τα λύματα από κουζίνες και μπάνια προς τον δημόσιο αγωγό. Σε πολυκατοικίες είναι συχνά στην πυλωτή ή στην είσοδο.
- Μηχανοσίφωνο (οσμοπαγίδα). Το τελευταίο φρεάτιο πριν από τον δρόμο. Κρατά λίγο νερό μέσα του, ώστε τα αέρια του δημόσιου αγωγού να μην ανεβαίνουν στο σπίτι.
Στις περισσότερες περιοχές της Αττικής τα δίκτυα είναι χωριστά: τα νερά της βροχής πάνε στο δίκτυο ομβρίων και τα λύματα στο δίκτυο ακαθάρτων. Όταν αυτά τα δύο ανακατεύονται, εκεί αρχίζουν τα πιο επίμονα προβλήματα, όπως θα δούμε παρακάτω.
Γιατί η πρώτη βροχή είναι η χειρότερη
Η πρώτη βροχή μετά από τέσσερις-πέντε ξερούς μήνες δεν είναι απλώς νερό. Είναι νερό που κουβαλάει ό,τι μαζεύτηκε όλο το καλοκαίρι, και το σπρώχνει μαζί, σε λίγα λεπτά, προς το ίδιο σημείο.
1. Το φορτίο του καλοκαιριού. Σκόνη, άμμος από τις παραλίες, ξερά φύλλα, πευκοβελόνες, άνθη από τις μπουκαμβίλιες, χώμα από τις γλάστρες. Με τον αέρα του καλοκαιριού όλα αυτά καταλήγουν στις γωνίες των αυλών και πάνω στις σχάρες. Με τα πρώτα νερά μπαίνουν μαζί στο φρεάτιο και σχηματίζουν ένα πυκνό στρώμα που κάθεται στον πάτο και στο στόμιο εξόδου.
2. Η ξερή λάσπη που έγινε «τσιμέντο». Ό,τι λάσπη έμεινε στο φρεάτιο από την περσινή άνοιξη έχει ξεραθεί και σκληρύνει. Το νερό δεν τη διαλύει αμέσως: περνά από πάνω της, η διατομή του σωλήνα είναι στην πράξη μικρότερη, και το φρεάτιο γεμίζει γρηγορότερα απ’ όσο αδειάζει.
3. Οι ρίζες που έψαχναν νερό. Το καλοκαίρι τα δέντρα και οι θάμνοι γύρω από το σπίτι στέλνουν ρίζες προς κάθε υγρασία. Ένας αρμός σωλήνα ή μια ρωγμή στο τοίχωμα του φρεατίου είναι ιδανικός στόχος. Οι λεπτές ρίζες που μπήκαν τον Ιούλιο, τον Νοέμβριο κρατούν σαν δίχτυ ό,τι κατεβαίνει.
4. Η οσμοπαγίδα που στέγνωσε. Σε σπίτια που έμειναν κλειστά το καλοκαίρι ή σε φρεάτια που δεν δέχτηκαν νερό για μήνες, το νερό που κρατούσε το μηχανοσίφωνο εξατμίστηκε. Χωρίς αυτό, η μυρωδιά του αγωγού ανεβαίνει ελεύθερα, και η πρώτη βροχή, που φέρνει αέρα και πίεση στο δίκτυο, την κάνει πιο έντονη.
5. Ο όγκος που ξεπερνά τον σχεδιασμό. Οι βροχές τα τελευταία χρόνια πέφτουν συχνά σε λίγη ώρα και με μεγάλη ένταση. Ένα φρεάτιο που αρκούσε για μια ήπια βροχή δεν προλαβαίνει να αδειάσει σε μια καταιγίδα, ακόμα κι αν είναι καθαρό.
Όταν η βροχή μπαίνει εκεί που δεν πρέπει: οι παράνομες συνδέσεις ομβρίων
Υπάρχει ένας λόγος που κάνει ένα φρεάτιο να ξεχειλίζει με βρώμικο νερό και μυρωδιά λυμάτων, ακόμα και όταν δεν έχει τίποτα φραγμένο: οι υδρορροές ή οι σχάρες της αυλής που έχουν συνδεθεί στο δίκτυο ακαθάρτων αντί για το δίκτυο ομβρίων.
Το δίκτυο ακαθάρτων είναι σχεδιασμένο για τα λύματα των σπιτιών, όχι για το νερό από χιλιάδες ταράτσες. Όταν βρέχει δυνατά και πολλά ακίνητα «ρίχνουν» τη βροχή τους εκεί, ο αγωγός γεμίζει πάνω από τα όριά του. Το νερό τότε βρίσκει διέξοδο από τα χαμηλότερα σημεία: καπάκια στον δρόμο, φρεάτια αυλών, σιφώνια υπογείων.
Ένα πρόσφατο παράδειγμα από τη δική μας ζώνη: σε πλημμυρικό φαινόμενο στη λεωφόρο Ποσειδώνος, στον Άλιμο, η ΕΥΔΑΠ ανέφερε ότι ο αγωγός αποχέτευσης υπερφορτώνεται στις έντονες βροχές και ότι, κατά τις εκτιμήσεις της, περίπου 7.000 ακίνητα στην ευρύτερη παραλιακή ζώνη, από τη Βάρκιζα ως τον Άλιμο, διοχετεύουν παράνομα όμβρια στην αποχέτευση. Η εταιρεία υπενθύμισε επίσης ότι για τις παράνομες συνδέσεις μπορεί να λάβει μέτρα, ακόμα και διακοπή υδροδότησης.
Για τον ιδιοκτήτη αυτό σημαίνει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι αν η δική του υδρορροή είναι συνδεδεμένη στα λύματα, συμβάλλει στο πρόβλημα της γειτονιάς και κινδυνεύει με κυρώσεις. Δεύτερον, ότι ακόμα κι αν το δικό του δίκτυο είναι σωστό, μπορεί να δεχτεί νερά από έναν φορτωμένο δημόσιο αγωγό, αν το υπόγειο ή η αυλή του είναι χαμηλότερα από τον δρόμο.
Τι σημαίνει κάθε σύμπτωμα
Το πώς ξεχειλίζει ένα φρεάτιο λέει πολλά για το πού βρίσκεται το πρόβλημα.
| Τι βλέπετε | Τι συμβαίνει συνήθως |
|---|---|
| Το νερό στέκεται πάνω στη σχάρα μόνο όσο βρέχει δυνατά και φεύγει μόλις κόψει η βροχή | Το φρεάτιο λειτουργεί, αλλά η έξοδός του είναι μερικώς στενεμένη ή η διατομή μικρή για τόση ένταση |
| Το νερό μένει στο φρεάτιο ώρες ή μέρες μετά τη βροχή | Η έξοδος είναι σχεδόν κλειστή: λάσπη, ρίζες ή σπασμένος σωλήνας μετά το φρεάτιο |
| Βγαίνει θολό νερό με μυρωδιά λυμάτων από φρεάτιο ομβρίων | Ανάμειξη των δύο δικτύων: σύνδεση ομβρίων στα ακάθαρτα ή επιστροφή από φορτωμένο δημόσιο αγωγό |
| Γουργουρίζουν τα σιφώνια ή η λεκάνη όσο βρέχει | Ο αέρας του δικτύου πιέζεται από το νερό που ανεβαίνει και ψάχνει διέξοδο από μέσα |
| Μυρίζει έντονα μετά την πρώτη βροχή και μετά σταματά | Στεγνή οσμοπαγίδα ή οργανικά υλικά που σάπιζαν στο φρεάτιο και ανακατεύτηκαν |
| Ανεβαίνει νερό από το σιφώνι του υπογείου ή της πυλωτής | Επιστροφή από τον κεντρικό αγωγό ή από το μηχανοσίφωνο: το χαμηλότερο σημείο του κτιρίου γίνεται η «βαλβίδα» του δικτύου |
| Ξεχειλίζει η σχάρα στη βάση της ράμπας του γκαράζ | Η ράμπα μαζεύει νερό από όλο το πεζοδρόμιο και το φρεάτιό της είναι σχεδόν πάντα το πρώτο που δεν προλαβαίνει |
Γιατί κάθε περιοχή συμπεριφέρεται διαφορετικά στις βροχές
Το ίδιο φθινοπωρινό μπουρίνι δεν φέρνει το ίδιο πρόβλημα σε όλη την Αθήνα. Το έδαφος, οι κλίσεις, η βλάστηση και η ηλικία των κτιρίων αλλάζουν το τι θα βρει κανείς μέσα στο φρεάτιο.
Βάρη, Βάρκιζα, Βούλα, Βουλιαγμένη. Εδώ το νερό κατεβαίνει από τις πλαγιές του Υμηττού προς τη θάλασσα με μεγάλη ταχύτητα και κουβαλάει χώμα, πέτρες και πευκοβελόνες. Σε αρκετά σημεία το δίκτυο ομβρίων είναι ακόμα ελλιπές: τον Ιούλιο του 2026 υπογράφηκε αντιπλημμυρικό έργο 2,58 εκατ. ευρώ για σημεία που δεν είχαν τέτοιες υποδομές, όπως το Πανόραμα και η Έξοχή της Βούλας, τα Νέα Καλύβια, τα Καμίνια της Βάρκιζας και ο Ασύρματος της Βάρης, ενώ η διευθέτηση του ρέματος Κόρμπι αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2027. Μέχρι τότε, πολλά ιδιωτικά φρεάτια σηκώνουν περισσότερο νερό από όσο σχεδιάστηκαν.
Γλυφάδα, Ελληνικό, Αργυρούπολη. Είμαστε στο τέλος της διαδρομής του νερού: ό,τι πέφτει πιο ψηλά καταλήγει κοντά στην παραλιακή. Τα χαμηλά υπόγεια, οι πυλωτές και οι ράμπες γκαράζ είναι τα πρώτα σημεία που δέχονται επιστροφές όταν ο αγωγός του δρόμου είναι γεμάτος. Η άμμος που φέρνει ο αέρας από τις παραλίες κάθεται στον πάτο των φρεατίων και σκληραίνει.
Αγία Παρασκευή, Χαλάνδρι, Χολαργός. Μονοκατοικίες και μεζονέτες με αυλές, πολλά δέντρα και κήπους. Το κύριο υλικό που βρίσκουμε εδώ είναι οργανικό: φύλλα, χώμα από παρτέρια και ρίζες μέσα στους αγωγούς. Τα υπόγεια και οι ράμπες προς τα γκαράζ των νεότερων κατασκευών είναι τα σημεία που «χτυπάνε» πρώτα.
Ζωγράφου, Γουδί, Ιλίσια. Πυκνή δόμηση πάνω στην πλαγιά του Υμηττού, με πολλές πολυκατοικίες παλαιότερων δεκαετιών. Η μεγάλη κλίση κάνει το νερό να φτάνει γρήγορα και με όγκο στα χαμηλότερα κτίρια κάθε δρόμου, ενώ οι παλιοί αγωγοί έχουν συχνά αρμούς που έχουν ανοίξει και αφήνουν ρίζες και χώμα να μπουν.
Ποιος είναι υπεύθυνος για ποιο κομμάτι του δικτύου
Μια ερώτηση που ακούμε σχεδόν σε κάθε κλήση φθινοπώρου: «δεν φταίει ο δήμος;». Η απάντηση εξαρτάται από το σημείο:
- Μέσα στο ακίνητο (φρεάτια αυλής, σωλήνες, μηχανοσίφωνο): ευθύνη του ιδιοκτήτη ή της πολυκατοικίας.
- Δημόσιος αγωγός ακαθάρτων στον δρόμο: ΕΥΔΑΠ.
- Φρεάτια και αγωγοί ομβρίων στον δρόμο: όχι η ΕΥΔΑΠ, η οποία έχει δηλώσει ότι δεν έχει αρμοδιότητα για τα όμβρια· συνήθως ο δήμος ή η περιφέρεια, ανάλογα με τον δρόμο.
Αν το νερό έρχεται από τον δρόμο προς το ακίνητο, το πρόβλημα είναι συχνά έξω από αυτό, αλλά η προστασία του κτιρίου (σωστές κλίσεις, βαλβίδα αντεπιστροφής, καθαρό μηχανοσίφωνο) είναι πάντα στο χέρι του ιδιοκτήτη.
Πότε δεν είναι απλό βούλωμα
Τα περισσότερα φρεάτια που ξεχειλίζουν στην πρώτη βροχή χρειάζονται έναν σωστό καθαρισμό και τελειώνει εκεί. Υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι κάτι βαθύτερο συμβαίνει:
- Το ίδιο φρεάτιο ξεχειλίζει κάθε χρόνο, ακόμα κι αν καθαρίστηκε.
- Υπάρχει μυρωδιά λυμάτων σε φρεάτιο που θα έπρεπε να δέχεται μόνο βρόχινο νερό.
- Βγαίνει χώμα ή άμμος μέσα από τον σωλήνα, όχι μόνο από τη σχάρα: πιθανή ρωγμή ή καθίζηση.
- Το νερό ανεβαίνει από σημεία μέσα στο σπίτι (σιφώνι υπογείου, ντουζιέρα ισογείου) όσο βρέχει.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο έλεγχος με κάμερα δείχνει ακριβώς τι υπάρχει μέσα στον αγωγό και πού, χωρίς σκαψίματα στα τυφλά.
Αν τα νερά έχουν ήδη μπει σε υπόγειο ή γκαράζ, η προτεραιότητα είναι η άντληση και μετά η διάγνωση.
Συχνές ερωτήσεις
Συνήθως επειδή το νερό της βροχής ανακατεύει οργανικά υλικά που σάπιζαν στον πάτο ή επειδή ο αέρας του δικτύου πιέζεται και βγαίνει από το πιο αδύναμο σημείο. Αν η μυρωδιά είναι καθαρά μυρωδιά λυμάτων, πιθανότατα τα δίκτυα ομβρίων και ακαθάρτων επικοινωνούν κάπου.
Όχι. Στις περιοχές με χωριστό δίκτυο τα νερά της βροχής δεν πρέπει να καταλήγουν στον αγωγό ακαθάρτων. Η ΕΥΔΑΠ θεωρεί αυτές τις συνδέσεις παράνομες και μπορεί να λάβει μέτρα, ενώ στην πράξη επιβαρύνουν τον αγωγό όλης της γειτονιάς στις δυνατές βροχές.
Γιατί ένα φρεάτιο γεμίζει ξανά κάθε καλοκαίρι από σκόνη, φύλλα και άμμο, και γιατί ο καθαρισμός της επιφάνειας δεν φτάνει αν το πρόβλημα είναι στον σωλήνα μετά το φρεάτιο: ρίζες, καθίζηση ή στένωση από παλιά λάσπη.
Το φρεάτιο ομβρίων δέχεται μόνο βρόχινο νερό από αυλές, βεράντες και ταράτσες και συνήθως έχει σχάρα. Το φρεάτιο ακαθάρτων βρίσκεται στη διαδρομή των λυμάτων του κτιρίου, έχει κλειστό καπάκι και καταλήγει στον αγωγό της ΕΥΔΑΠ.
Επειδή το υπόγειο είναι το χαμηλότερο σημείο του κτιρίου. Όταν ο αγωγός του δρόμου γεμίζει από τη βροχή, το νερό μπορεί να γυρίσει ανάποδα και να βγει από τα σιφώνια του υπογείου, χωρίς να υπάρχει κανένα βούλωμα μέσα στο σπίτι.
Το φθινόπωρο ξεκινά από την αυλή σας
Τα φρεάτια δεν «χαλάνε» ξαφνικά. Γεμίζουν σιγά σιγά όλο το καλοκαίρι, και η πρώτη βροχή απλώς δείχνει πόσο γέμισαν. Αν δείτε κάποιο από τα σημάδια του πίνακα, ή αν το ίδιο φρεάτιο σας ταλαιπωρεί κάθε χρόνο, η ομάδα μας είναι διαθέσιμη 24 ώρες σε όλη την Αττική, με συνεργεία κοντά σε Βάρη, Γλυφάδα, Αγία Παρασκευή και Ζωγράφου.
ΑΠΟΦΡΑΞΗ ΦΡΕΑΤΙΟΥ
Αν το φρεάτιό σας υπερχειλίζει
καλέστε μας κι ένας εξειδικευμένος τεχνικός θα έρθει στο χώρο σας άμεσα.
ΑΠΟΦΡΑΞΕΙΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ
6931 030303
Ταχεία εξυπηρέτηση, 365 μέρες το χρόνο, 24 ώρες.
Κυριακές και Αργίες.















